Uruchomienie bloga zostało sfinansowane przez społeczność ❤️
Mecenasem bloga jest Fundacja Zakłady Kórnickie,
wydawca portalu historycznego Hrabia Tytus

Marcin Wilkowski

jestem historykiem i programistą, pracuję w Centrum Kompetencji Cyfrowych UW. Prowadzę zajęcia z metod cyfrowych na historii i dziennikarstwie. Interesuję się humanistyką cyfrową, archiwistyką Webu i innowacjami cyfrowymi w sektorze kultury. Mam doktorat z historii wczesnego polskiego internetu (1996-2001). Eksperymenty, melancholia i sceptycyzm. Tu jest moja strona domowa.

Maszynowo generowane wizerunki to obrazy hipotetyczne

Maszynowo generowane wizerunki to obrazy hipotetyczne
Zbyt często przypisujemy modelom generatywnym kreatywność, intencję i zdolność inspirowania się ludzką twórczością. Szczególnie łatwe jest to w przypadku maszynowo generowanych obrazów, z miesiąca na miesiąc coraz bardziej atrakcyjnych i coraz wyższej jakości. Takie wizerunki to jednak wyłącznie hipotezy zbudowane na ograniczonych i sformatowanych danych wizualnych, losowe infografiki na temat tych danych.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 9 minut

Humanistyczne prowokacje wobec AI

Humanistyczne prowokacje wobec AI
W opowieściach o sztucznej inteligencji, kultura i dziedzictwo to jednorodny, zamknięty, stabilny i darmowy zasób, czekający na przetworzenie tak jak ropa naftowa albo węgiel. Te błędne wizje łatwo kwestionować za pomocą zestawu prowokacji, inspirowanych krytyką jednego z wcześniejszych przełomów technologicznych, jakim miało być Big Data.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 9 minut

Stylometryczne cechy tekstów generowanych maszynowo

Stylometryczne cechy tekstów generowanych maszynowo
Rozpoznawanie tekstów generowanych maszynowo to niełatwa sprawa, szczególnie w przypadku automatycznego parafrazowania ludzkich tekstów. Badacze i badaczki z Uniwersytetu Jagiellońskiego w swoim eksperymencie sprawdzili efektywność stylometrii w tym zadaniu. Ich metoda wydaje się bardzo obiecująca.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 7 minut

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. III]

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. III]
Jak "fakty wikipedyczne" kształtują narracje literackie, czy agenty AI mogą nieustannie rozwijać encyklopedię i dlaczego - przynajmniej według niektórych - społeczność naukowa zdradziła Wikipedię? Zapraszamy do lektury kolejnego przeglądu tekstów naukowych z okazji 25-lecia Wikipedii.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 8 minut

Etyczna AI, która się nie opłaca? Przypadek platformy Tess

Etyczna AI, która się nie opłaca? Przypadek platformy Tess
Jednym z najważniejszych problemów związanych z AI są prawa i interesy twórców, którym zagraża łatwość i niski koszt replikowania stylu ich prac. Duże komercyjne modele powstają na bazie autorskich treści, zazwyczaj bez uzyskiwania odpowiednich licencji i zgód. Platforma Tess była próbą pogodzenia interesów twórców z logiką rynku AI, niestety nie tylko wątpliwą prawnie, ale też w pewien sposób legitymizującą masowe wykorzystywanie twórczości w procesie trenowania wizualnych modeli generatywnych.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 7 minut

Generować wizualne slopy, żeby lepiej opisywać dzieła sztuki

Generować wizualne slopy, żeby lepiej opisywać dzieła sztuki
Slopy, niskiej jakości wytwory sztucznej inteligencji, są źródłem wielu problemów: zmęczenia estetycznego, scamów w mediach społecznościowych, rosnącego śladu ekologicznego i kosztów obliczeniowych (“dlatego nie stać cię na więcej RAM-u”). Trudno wyobrazić sobie, żeby mogły mieć jakąkolwiek wartość. A jednak.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 7 minut

Rozpoznawanie tekstów AI: pięć grup cech zamiast jednego wskaźnika

Rozpoznawanie tekstów AI: pięć grup cech zamiast jednego wskaźnika
Student przesyła podejrzaną pracę zaliczeniową, a znana dziennikarka–celebrytka w krótkim czasie publikuje kolejną książkę, której temat wymaga zaawansowanego researchu. Pojawiają się podejrzenia, że to wszystko może być możliwe tylko dzięki zastosowaniu sztucznej inteligencji, jednak trudno to jednoznacznie udowodnić. Kolejne badania dotyczące cech tekstów wytwarzanych maszynowo sugerują, że nie pojawi się jedna, uniwersalnie skuteczna i automatyczna metoda wykrywania tego typu treści. Zamiast tego analizować należy poszczególne warstwy tekstu.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 9 minut

Próbowałem wygenerować w AI wpis na tego bloga i skończyło się to katastrofą

Próbowałem wygenerować w AI wpis na tego bloga i skończyło się to katastrofą
Krótki eksperyment, przeprowadzony piątkowym wieczorem, pokazał mi, że samodzielne pisanie bloga wciąż jest merytorycznie bardziej efektywne niż generowanie notek z “AI”. Oczywiście jest też jedynym etycznym wyborem wobec czytelników, to nie podlega dyskusji. Ale nawet przy cynicznym założeniu, że liczy się wyłącznie efektywność, wytwarzanie merytorycznych tekstów w AI nie jest opłacalne.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 13 minut

Cyfryzacja domowego archiwum: lokalne przechowywanie, metadane z AI i baza danych kontra pamięć

Cyfryzacja domowego archiwum: lokalne przechowywanie, metadane z AI i baza danych kontra pamięć
Setki godzin nagrań wideo mogą zostać przekształcone w przeszukiwalną bazę danych dzięki lokalnym modelom AI i z pomocą ChatGPT jako źródła niezbędnych kompetencji do przygotowania archiwum. Warto jednak zapytać, jak nieustanna dostępność już cyfrowych śladów historii rodzinnej wpływa na pamięć i wyobrażenia o przeszłości. Czy po początkowej ekscytacji odkrywaniem zapomnianych scen nie przychodzi znudzenie i zawód? "A więc tak to wyglądało? I to już wszystko?"... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 7 minut

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. II]

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. II]
Do czego Wikipedia mogłaby inspirować historyków, jak dostępność ChatGPT wpłynęła na aktywność edytorów i czytelników Wikipedii, wykorzystanie haseł Wikipedii do testowania jakości modeli językowych oraz techniki manipulacji hasłami na temat wywołanej przez Rosję wojny w Ukrainie - to tematy artykułów z kolejnej części przeglądu tekstów naukowych dotyczących Wikipedii.... Czytaj dalej
Ten artykuł przeczytasz w 9 minut