Opracowania

Już w 2016 roku szacowana wartość chińskiego rynku internetowych influencerów miała być wyższa niż roczne przychody chińskich kin ze sprzedaży biletów. Dekadę później, wraz z upowszechnieniem się narzędzi sztucznej inteligencji, na tym rynku swoje miejsce znaleźli wanghong, których kreatywność polega na skutecznej optymalizacji maszynowo generowanych treści pod kątem algorytmów platform, a masowe wytwarzanie slopu staje się dla nich drogą awansu społecznego.... Czytaj dalej

W dyskusjach o sztucznej inteligencji nieczęsto przywołuje się pojęcie wyjaśnialnej sztucznej inteligencji (explainable AI, XAI), jeszcze rzadziej pojawiają się konkretne przykłady metod, za pomocą których moglibyśmy w przejrzysty sposób wyjaśnić decyzje podejmowane przez algorytmy. Na czym właściwie miałoby polegać wyjaśnienie zasad działania modelu klasyfikacyjnego? Jak można analizować nie tylko wynik proponowanych predykcji, ale też proces ich podejmowania?... Czytaj dalej

Generujemy w Midjourney obrazek, wpisując w prompcie frazę "rzetelność intelektualna". Otrzymujemy portret młodego mężczyzny w stroju biurowym i okularach, siedzącego w bibliotece nad wielką starą książką. Na biurku leży też stos innych książek, drugie okulary, pięknie czerwone jabłko i… czaszka. Dlaczego otrzymaliśmy taki, a nie inny wizerunek? Odpowiedź na to pytanie ułatwić może skorzystanie z medialno-materialistycznej metody analizy maszynowych obrazów, opisanej w kwietniu tego roku na łamach czasopisma "Convergence".... Czytaj dalej

W latach 2023-2025 znormalizowany średni wynik odpowiedzi na maturze z historii wynosił 44 proc. i okazał się rażąco niższy od wyników wygenerowanych przez duże modele językowe (od 87 do 98 proc.). Nie oznacza to jednak, że matura z historii jest źle zaprojektowana albo że modele językowe mają lepszą wiedzę o historii niż polscy uczniowie. Wiedza to nie tylko znajomość faktów i dat, ale też umiejętność poruszania się między nimi i zdolność krytycznego rozumienia tekstów, a z tym modele językowe mają wciąż ogromne problemy.... Czytaj dalej

Zalew wygenerowanych maszynowo publikacji powoduje erozję rynku książki, na którym oryginalne teksty autorskie wypierane są przez syntetyczne substytuty. Ich powstanie i sukces komercyjny wynika jednak nie tylko ze skali i niemal zerowych kosztów produkcji, ale też z bezpośredniego wykorzystania tekstów autorskich. Kiedy dostępność maszynowych publikacji rośnie, spadają dochody twórców autorskich prac - w programie Kindle Unlimited każde wypożyczenie książki wygenerowanej przez AI bezpośrednio uszczupla pulę środków przeznaczoną dla prawdziwych autorów.... Czytaj dalej

Systemy wyszukiwania AI - ChatGPT, Copilot, Gemini, Perplexity - traktują treści syntetyczne jako wiarygodne, korzystają z wąskiej grupy uznanych domen oraz szerokiego zbioru mało znanych witryn niskiej jakości. Treści z tych witryn bywają maszynowo generowane i dostosowywane są do dynamiki wyszukiwania, preferującej jasne, konkretne odpowiedzi, pozbawione szerszego kontekstu i niuansów.... Czytaj dalej

Po raz kolejny okazuje się, że duże modele językowe, odpowiednio dostrojone, mogą z powodzeniem imitować styl literacki uznanych autorów i autorek. Skuteczna ekstrakcja stylu i jego powielanie w generatywnych wytworach jest faktem. Czy próbą racjonalizowania rosnących możliwości LLM-ów będzie szukanie wartości literatury nie w gotowym tekście, ale procesie twórczym i osobistej perspektywie pisarza i pisarki?... Czytaj dalej

Wiarygodne symulowanie tekstów z epoki udaje się w pełni dopiero przy zastosowaniu modelu trenowanego od podstaw wyłącznie na danych historycznych (takiego jak GPT-1914). Rozwiązania oparte na promptowaniu kontekstowym współczesnych modeli albo ich dostrajaniu (fine-tuning) okazują się nieefektywne, ponieważ nieuchronnie przemycają w tekście współczesną wiedzę, normy i style języka. Mimo to nawet osoby z wykształceniem kierunkowym mają problem z poprawnym zidentyfikowaniem symulacji tekstów historycznych, wytworzonych w prosty i tani sposób za pomocą współczesnych lub tylko dostrojonych historycznie modeli. Prace nad rozwojem modeli historycznych mają otwierać nowe perspektywy dla badań społecznych, ale jednocześnie pokazują, jak łatwo dziś manipulować treściami historycznymi.... Czytaj dalej

Kto wynalazł telefon - Bell czy Meucci? Odpowiedzi dużych modeli językowych różnią się w zależności od języka zapytania, nawet jeśli pytanie dotyczy tego samego zagadnienia. Rozpoznanie “wewnątrzjęzykowej przewagi” danych postaci względem innych pozwoliło autorom omawianej pracy opisać LLM-y jako przestrzenie, w których ujawniać się mogą narodowe “miejsca pamięci” (w myśl koncepcji Pierre’a Nory).... Czytaj dalej

Badaczki z Uniwersytetu w Erfurcie zanalizowały opisy i komentarze pod popularnymi na TikToku krótkimi filmami "History POV", pokazującymi wybrane historyczne sceny z perspektywy pierwszoosobowej. Odwołując się do wydarzeń i postaci z przeszłości, te generowane maszynowo materiały mogą liczyć na milionowe zasięgi i duże zaangażowanie odbiorców, ponieważ przekazują "bezpośrednie doświadczenie", ignorując prawdziwy historyczny kontekst.... Czytaj dalej