Uruchomienie bloga zostało sfinansowane przez społeczność ❤️
Mecenasem bloga jest Fundacja Zakłady Kórnickie,
wydawca portalu historycznego Hrabia Tytus
Archiwa

2026-01

Teologiczny benchmark modeli generatywnych i feministyczne filtry do maszynowych interpretacji Biblii i Koranu

Teologiczny benchmark modeli generatywnych i feministyczne filtry do maszynowych interpretacji Biblii i Koranu
Wykorzystanie generatywnego AI w praktyce teologicznej nie musi polegać wyłącznie na masowym generowaniu tekstów homilii lub prac naukowych o kolekcjonerskich zainteresowaniach Jana Pawła II. Okazuje się, że teologia to materia, na której można badać duże modele i rozpoznawać ich ograniczenia i uprzedzenia oraz wykazywać niebezpieczeństwa związane z literalną interpretacją tekstów źródłowych w tych systemach.... Czytaj dalej

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. I]

25 badań na 25-lecie Wikipedii [cz. I]
Wikipedia ma dziś ćwierć wieku i jest częścią niewielkiego zbioru projektów internetowych, które przetrwały kilka epok technologicznych. Od początku była nie tylko encyklopedią, lecz także eksperymentem oddolnej i masowej produkcji wiedzy. Dziś jest jednym z najczęściej wykorzystywanych zasobów w badaniach i podstawowym źródłem treści do trenowania modeli sztucznej inteligencji. Setki artykułów naukowych analizują ją jako system społeczny, korpus językowy i infrastrukturę wiedzy. Zapraszam do lektury pierwszej notki z urodzinowego cyklu prezentującego ciekawe teksty naukowe poświęcone Wikipedii.... Czytaj dalej

Uratują nas tylko społeczności

Uratują nas tylko społeczności
Mozilla ulega presji Doliny Krzemowej, open source umożliwia wielkim firmom przerzucanie odpowiedzialności za utrzymanie kodu na zewnątrz, a generatywna „sztuczna inteligencja” jest wykorzystywana do neutralizowania zobowiązań licencyjnych wobec kodu i treści kulturowych. Czy w 2026 roku można mieć jeszcze nadzieję? Rozmowa z Michałem "ryśkiem" Woźniakiem, specjalistą ds. bezpieczeństwa informacji, administratorem sieci i aktywistą w zakresie praw cyfrowych.... Czytaj dalej

Otwarte webinaria: wprowadzenie do danych dziedzictwa

Otwarte webinaria: wprowadzenie do danych dziedzictwa
Już 27 stycznia startuje seria webinariów poświęcona danym dziedzictwa. Pokażemy, że zbiory cyfrowe to nie tylko skany, ale też metadane, warstwy tekstowe i dane wyliczane z obrazów. 3 lutego porozmawiamy o podstawach projektowania, wytwarzania i wykorzystywania danych oraz o tym, dlaczego nie istnieje coś takiego jak "dane surowe”. Cykl zamknie 17 lutego spotkanie o zastosowaniach "sztucznej inteligencji" w pracy ze zdigitalizowanymi zbiorami, od analizy tekstów po narzędzia generatywne i tworzenie wizualizacji. Webinaria organizowane są przez Fundację Kórnicką, wspierającą bloga od pierwszych miesięcy jego istnienia.... Czytaj dalej

Uprzedzenia wobec generatywnej poezji są w porządku

Uprzedzenia wobec generatywnej poezji są w porządku
Wykazujemy tendencję do oceniania poezji AI jako lepszej i bardziej zrozumiałej niż ludzka, dopóki nie dowiemy się (lub nie zaczniemy tego podejrzewać), że wiersz jest maszynowego pochodzenia - wtedy ocena gwałtownie spada. Lepsze oceny dla generatywnej poezji wbrew pozorom nie świadczą o niej najlepiej. Jak to można uzasadnić?... Czytaj dalej

Hurr durr, sztuczna inteligencja [Andrzej Dragan, Quo vAIdis, 2025]

Hurr durr, sztuczna inteligencja [Andrzej Dragan, Quo vAIdis, 2025]
Andrzej Dragan buduje wizję świata, w której inteligencja to zdolność rozpoznawania analogii i efektywnej kompresji danych. Z pewnością ma to sens wobec modeli sztucznej inteligencji, ale kiedy zaczyna w ten sposób tłumaczyć Kopernika, poetów i emocje, “przewodnik po AI” czyta się jak manifest scjentystyczny w XIX-wiecznym stylu. Autor, z wielką szkodą dla książki, za wszelką cenę stara się udowodnić, że sztuczna inteligencja naprawdę jest fajna i że ma uniwersalny potencjał. Można i tak, tylko po co?... Czytaj dalej

Domena publiczna jako prawo obywatelskie i azyl twórczości wobec slopów AI

Domena publiczna jako prawo obywatelskie i azyl twórczości wobec slopów AI
Domena publiczna przez dekady była postrzegana głównie jako zbiór utworów, do których wygasły prawa majątkowe. W obliczu zalewu generatywnych treści coraz wyraźniej potrzebujemy afirmatywnej definicji, która nada jej nowe wartości i znaczenie. Domena publiczna jako wspólna własność oraz przestrzeń schronienia dla twórczości? Takie koncepcje pojawiły się już na początku lat 80. i dziś stają się bardzo aktualne.... Czytaj dalej